Mostrando entradas con la etiqueta Zientzia. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Zientzia. Mostrar todas las entradas

martes, 6 de marzo de 2012

Zergaitik ez ditugu ametsak gogoratzen?

Sigmund Freud izan zen gai honen inguruan aztertu eta gai honen inguruan luze eta zabal idazten lehena. Normalean "pesadilla"k izenekoak dira errezen gogoratzen ditugunak, ametsarekin esnatzen garelako izaten da. 

Hainbat eragilek eragiten dute ametsak ez gogoratzea, horien artean:

 1) Ametsak suntsitzen dituen faktorerik garrantzitsuena iratzargailua da. Amesteari usten duzu iratzargailua jo ostean, ametsa bukatzen da eta horren ostean, zaila egiten zaizu aurretik amestutakoa gogoratzea.

2) Esnatzerakoan egunean zehar egin behar doguna pentsatzen hasten gara; dutxa, gozaldu, jantzi, klasera joan... eta minutu batzuk arinago amestutakoa alde batean usten dugu.

3) Medikamentuak, hala nola lasaigarriak, antidepresanteak... ek amesteko denbora murrizten dute.

4) Alkohola eta drogak ere eragin egiten dute amets egiterako orduan, hauen efektu kaltegarriak 4 edo 5 orduz efektua egiten bai dute.

5) Ohearen orientazioak ere eragin dezake, burua iparrera begira lo egitea komeni dela esaten dute zientifikoek.

6) Gero eta arropa gutxiagorekin lo egin, orduen eta hobeto.

Jose Blancok, ametsen inguruko mintegiak antolatzen dituen pertsonaren ustez, ametsak egunean geratutakoaren digestioa dira, baina baita inkontzienteak bidaltzen dizkigun mezuak ere.


Pertsona batzuk besteak baino erraztazun handiagoa dute ametsak gogoratzerakoan, pertsona horiek imaginazio handia dute, estresa dutenak, gauza berriak ikasteko gogoak dituztenak eta benetan ametsak gogoratzeko gogoak jartzen dituztenak izaten dira. 

Ametsak gogoratu nahi baduzue itzartu ostean geratu hamar minutu ogean etxunduta, amestutakoa gogoratu nahian eta zerbait gogoratuko duzue. Hau nire aholku bat da, nik hori egiten dut eta funtzionatzen du.

Ametsen inguruan Jose Blancori egindako elkarrizketa hemen irakurri dezakezue:



Nola funtzionatzen du labadorak?

Labadora arropa garbitzeko erabiltzen den aparatu elektrikoa da. Eta honela funtzionatzen du:

Labadorak arropa urarekin garbitzen du. Arropak urarekin nahasterakoan arroparen pisua 3 aldiz handiagoa egiten da. Arropa garbi dagoenean, xaboia eta ura nahasterakoan, pausurik sailena geratzen da egiteko, arropari ura kendu behar zaio. Horretarako grabitate indarra baino 500 aldiz handiagoko presioarekin mugitzen da arropa labadora  barruan. Lehortze prozesua hurrengoa da:

Labadorak ate bat du, atearen barruan zuloz osaturiko zesta bat dago eta barruan motor elektriko bat zesta mugiarazten duena. Garbiketa prozesuan zesta erdi urez betetzen da, bueltak emanez arropa garbitzeko. Garbiketa bukatuta dagoenean, zestako ura zestatik kanporatu egiten da. Arropa garbi dago. Orain arropari ura kendu behar zaio, horretarako:

Arropa garbia labadorako zestan kokatuta dago, arropari ura kentzeko zestak indar handiz jiratzen du, motor elektrikoak 1300 reboluzinora mugiarazten du zesta eta horrek indar zentrifugatu nahikoa sortzen du ondoren arropa drainatzeko. Zestaren mugimendua norabide bakarrean gauzatzen da eta arropa zestaren albo batean itsatsita geratzen da, indarrar desberdinen erakarpenez. Zesta zuloez osaturik dago, arropa alboetara itsasterakoan arroparen ura zuloetatik badoa eta prozesu bera jarraituz, arroparen %75 lehortu egiten du.

martes, 15 de noviembre de 2011

Espazioaren konkista

Espazioa konkistatzeko AEBek(Ameriketako Estatu Batuak) eta SESBek (Sobietar Errepublika Sozialista Batasuna) lehia espazial bat egin zuten. Lehia hori 1957ko Urriaren 4an hasi zen, Sobietarrek espaziora objetu bat bidaltzea lortu zutenean. Sobietarrek pausu hau eman ondoren hurrengo pausua eman zuten, eta horretarako Sputnik 1, satellite artifiziala eta Laika txakurra espaziora bidali zuten. Ameriketako Estatu Batuak Sobietarren asmakuntzak izandako arrakasta ikusi ostean, eurek Explorer 1 satelite artifiziala bidali zuten eta horrekin batera Van Allenen gerrikoak, partikula metatuak metatzen diren Lurreko magnetosferako gune batzuk asmatu zituzten.

1959an Sobietikoak Lunik a,b eta c espaziora bidali eta ilargiaren inguruan orbita bat egitea lortu zuten. Gainera urte berean Estatu Batuak Merkuri proiektua hasi zuen. Ondoren bi urte geroago, estatubatuarrak Cabo Cavañeral basea bidali zuten eta 1961ko maiatzaren 12an Sobietarrek Vostok 1, kohete espaziala bidali eta 181x 327km orbita egitea lortu zuen. 1962ko otsailean Estatu batuarrak John Glenengatik zuzendutako Mecurio VI kohetea orbitan jarri zuten. Baina denbora gutxira Sovietarrek denbora txikiagoan orbita gehiago egiten zituzten koheteak bidali zituzten espaziora, estatu batuarrak egindako lanari arrakasta kenduz.

1967an lurraren bila zihoan kohetean Apoloren tripulazioa hil zen, tripulanteen artean Soyuz 1 estatubatuarra hil zen. Ostopo hori gainditu ostean, 1969an etorri zen estatubatuarrentzat arrakasta handiena, Armstrongek ilargia zapaldu zuenean. Neil Amstrong NASAko astronauta izan zen, Apolo XII izeneko misio ospetsuan Ilargia zapaldu zuen lehen gizakia. Ilargia berrezkuratu ostean beste planetak aztertzera jo zuten eta horretarako hainbat espedizio egin zituzten, bai Sovietarrek eta bai estatubatuarrek.

1981ean Nasak orbita terrestre bat egin zuen eta Columbia izeneko ferryarekin. Ortik aurrera, estatubatuarrek hainbat espediziotan parte hartu zueten Columbia eta beste hainbat transbordadoreekin, hala nola; Atlantis, Discovery eta Enterprise. Horiekin lanean zegoela, laboratorio espazialak, mota desberdinetako sateliteak eta abar sortu zituzten.

Mir estazioaren historia 1993an asten da, Estatu Batuak eta Rusiak akordio bat zinatu zutenean. Akordioaren ostean, binakako lehenengo misioak burutu zituzten. Misio horietan errusiarek estazioa mantetzen zuten eta estatu batuarrak biltzen ziren experientzia berriak probatzeko.


Gaur egun millaka satelite artifizial dabiz Lurra planetaren inguruan eta nabe ezberdinak planeta ezberdinetara bidaltzen dira, bitxikeria berriak aurkitzeko helburuarekin.






jueves, 27 de octubre de 2011

S.I Nazioarteko Unitate Sistema

  • Nazioarteko Unitate Sistema 1960an sortu zen Frantziako Luis XIV.ak aukeratutako zientzialari talde batengatik.
  • Sistema onen oinarrizko unitateak:

Magnitudea
Izena
Ikurra
Oharrak
Luzera metro m Argiaren abiaduraren arabera definitzen da
Masa Kilogramo kg Lege fisikoetan oinarrituriko definizioa bilatzen ari da
Denbora segundo s Denbora atomikoaren arabera definitzen da
Korronte elektrikoaren intentsitatea anpere A Eremu elektrikoaren arabera definitzen da
Tenperatura kelvin K

Sustantzia kantitatea mol mol Ikus, gainera, Avogadroren zenbakia
Argi-intentsitatea kandela cd

  • Metroa (m): -Luzera neurtzeko Nazioarteko Unitate Sistemako oinarrizko unitatea. -Argiak segundo batean hutsean ibilitako bidearen luzera.- 39.37 hazbetez osatutako unitatea.
  • Kilogramoa (kg): Masa neurtzeko Nazioarteko Unitate Sistemako oinarrizko unitatea. 
  • Segundo (s): -Denbora neurtzeko Nazioarteko Unitate Sistemako oinarrizko unitatea. -9 192 631 770 zesio. -133 atomoaren oinarrizko egoeran maila hiperfino bien arteko transizioari dagokion erradiazioaren periodoren iraupena da.
  • Unitate eratorriak, oinarrizko unitateen biderketez, zatiketez eta berreketez sortutako unitateak dira.
  • Unitate eratorriak eta euren izen bereziak hauek dira: 
Magnitude eratorriak
Unitatearen izena
Angelu laua radian
Angelu solidoa steradian
Frekuentzia edo Maiztasuna hertz
Indarra newton
Presioa pascal
Energia, lana, bero kopurua joule
Potentzia watt
Karga elektrikoa, elektrizitate kopurua coulomb
Potentzial elektrikoaren diferentzia, indar elektroeragilea volt
Kapazitantzea farad
Erresistentzia elektrikoa ohm
Konduktantze elektrikoa siemens
Fluxu magnetikoa weber
Fluxu magnetikoaren dentsitatea tesla
Induktantzia henry
Celsius tenperatura Celsius gradua
Argi fluxua lumen
Iluminantzea lux
Erradionuklido baten aktibitatea becquerel
Xurgatutako dosia gray
Dosi baliokidea sievert
Aktibitate katalitikoa katal