jueves, 7 de junio de 2012

Pitagoras

  K.a 580- K.a 495 urte bitartean bizi zen Antzinako Greziako matematikari eta filosofoa izan zen. Hainbat asmakuntza egin ditu, baina Pitagorasen Teoremagatik da ezaguna. Hainbat arlo landu ditu, hala nola; astronomia, musika, erlijioa.

Astronomia
  • Lurra unibertsokoa zentroan aurkitzen zela esan zuen
  • Ilargiaren orbita lurraren ekuadorrera inklinatuta zegoela frogatu zuen
Musikan ere garrantzia izan zuen, eskala pitagorikoak bere izena darama. Gainera armonian legeak eta eskala musikala berak aurkeztu zuen.

Arimaren transmigrazioaren dotrina zabaldu egin zuen eta filosofian platonengan eragina sortu zuen.

Pitagorasen Teorema

"Hiruki zuzen baten katetoen karratua, hipotenusaren karratuaren berdina da". 

Matematikan hainbat gauzez ohartu zen:
  • Gorputzak solido perfektuak zirela
  • Triangelu baten barnealdeko angeluen batura poligono baten barneko bi angeluren baturaren bera dela.
  • Erroaren irrazionaltasunaz
  • Znbaki perfektuak eta lagunak 
  • Znbaki poligonalak




jueves, 31 de mayo de 2012

Sare Sozialak

Sare Sozialak web bidezko guneak dira, bertan bakoitzak bere profila egiten du bere datu pertsonalak eta bere gustuko jardueren informazioa sartuta.

Sare Sozialak lagunekin harremanak izateko, besteen argazkiak ikusteko, lagun berriak ezagutzeko eta abaretarako balio dute, hainbat abantaila dituzte. Baina desabantailak ere badituzte eta desabantaila horietatik larriena da; sare sozialak oso arriskutsuak direla.

Arriskutsuak dira alde batetik web orrian idaztzitako informazioa bertan gordeta geratzen delako eta bertatik ezin delako ezabatu. Bestetik informazio hori pribatua dela uste dugun arren, edozeinek lortu dezakeelako.

Zenbatetan entzuten dugu neska bat sekuestratua izan dela eta horren kausa sare sozialetan izandako harreman baten ondorioa izan dela? Gero eta gehiago entzuten dugu eta oraindik ez dugu erreakzionatu.

Egunero milloika eta milloika pertsonak erabiltzen dituzte sare sozialak. Horien artean erabilienak: Facebook eta Tuenti dira.

- Hau irakurri ostean pentsa ezazue: zenbatetan hitz egin duzuen ezaguna ez duzuen pertsona batekin?


martes, 22 de mayo de 2012

"Esperanza Aguirrek esan du Espainiako himnoa pitatzen bada partidua suspendidu egingo dela"


Esperanza Aguirre, Madrileko presidenteak esan du partidua suspendidu eta beste leku batean eta ate itxietan jokatu beharko zela, Espainako himnoa pitatua ez izateko. 

PP-koek  pitada posible baten kontzekuentziak aztertu egin dituzte eta adierazi dute Espainiako himnoa iraintzea delitu penal bat dela. Hori ekiditzeko egokiena partidua suspenditzea dela esan dute. 

Esperanza Aguirrek tolerantzia eskatu du, berak badaki partidua suspenditzea ez dela asko nahi dutena, baina egokiena dela esanez argumentatu du. 


Nire ustez ez da justua bere arazo bat tapatzeko polemika hau ezartzea. Ez nago batere ados egin nahi duenarekin, uste dut partidua denok ikusi eta gozatu nahi dugun zerbait dela eta horain dela denbora batetik ezarrita dagoen jarduera bat dela eta errespetatu egin behar dela. 

Hemen lortu dezakezue informazio gehiago:




jueves, 17 de mayo de 2012

La Ciudad De Las Bestias

La Ciudad De Las Bestias Isabel Allendek idatzitako nobela bat da, 2002. urtean publikatu egin zen eta Isabel Allendek gazteentzako idatzitako lehenengo nobela da. Isabel Allenden Las memorias de Aguila y Jaguar -en trigologian lehenengo liburua da.

Alexander Cold Californian bizi zen bere bi ahizpa txiki eta bere gurasoekin. Ama minbizia zuen eta Texaseko hospital batera eraman behar zutenez Alex Nueva York-en bizi zen Kate amamarekin pasatu beharko zuen denbora bat. Amama National Geographyrako erreportajeak idazten zituen eta oraingoan Amazonasera juan behar zuen pizti baten inguruan erreportaia bat idaztera, Alex berarekin eraman zuen.

Manaosera heltzerakoan Alex eta Kate-ek eurekin bidaiatuko zuten beste bidaiariak ezagutu zituzten, hala nola:  Cesar Santos guida eta bere alaba Nadia, Omayra Torres medikua, Tymothy Bruce eta Joel Gonzalez argazkilariak, Leblack antropologoa eta 2 soldadu, horiek artean Karakawe, herritarren babeserako departamentuan lan egiten zuena.

Bidaiariak ezagutu ostean Mauro Carias enpresaburu aberatsaren etxea bisitatu zuten. Mauro Cariasek Jaguar bat zuen etxean eta Alexek Jaguarrarekin harreman berezi bat zuela sentitu zuen. Bertan konturatu zen bere animali totemikoa Jaguarra zela.

Bidaia hasi zuten, ibaian zehar zindoazela indioek soldadu bat hil egin zuten. Lurrera heltzerakoan anakonda batek Joel Gonzalez argazkilaria erasotu zuen. Joel Gonzalez oso larri bidaiariak hutsi eta bueltatu egin zen.

Egun batzuk geroago Alex eta Nadia indioengatik bahituak dira. Indioek a El Ojo del Mundo deituriko eta Neblinako biztanleen bizilekura eramaten dituzte Nadia eta Alex. Bertara heltzeko hainbat sailtasun izan zituzten. Bertatik El Doradora joan ziren tribuko zuzendariarekin.

El Doradon Nadiak Neblinako indioak babesteko beharrezkoak ziren hiru arrautsak lortu zituen eta Alexek bere ama sendatzeko ura. El Doratik bueltatzerakoan bidaiarekin batu eta ikusitakoa kontatu zieten.

Eta hortik aurrera gertatutakoa jakin nahi baduzu irakur ezazu!

Nobela hau gustatu egin zait, deskribapen luzeak izan harren erraz irakurtzeko liburua da. Gainera abenturazko liburuak gustatzen zaizkidanez, nobela honek hainbat ekintza ditu. Nobelan hainbat gauza azpimarratuko nitzuke: Alde batetik, Alexek bere amarenganako maitasuna; Bestetik, bertako biztanleak babesteko Nadia eta Alexen lana.




martes, 15 de mayo de 2012

ATHLETIC 1997

1977. urtean Athletica "UEFA"ko finala jokatu zuen Torino- ko Juventus taldearen aurka. Joan eta etorriko bi partidu izan ziren, maiatzaren 4an Juventus -en kanpoan, Torino Statu Comunalean jolastu zuten eta maiatzaren 18an futboleko katedralean, gure San Mamesen.

Maiatzaren 4ko partiduan 54.800 espektadore izan ziren Stadioan partidua ikusten. Bertan Athleticak 1- 0 galdu egin zuen Juventusen aurka. Ezin izan zuen, Tardellik15. minutuan sartutako gola gainditu. Hurrengoak izan ziren partidua jolastu zutenak:

Juventusen taldean:    
1. Stoff
2.Cuccureddu
3. Morini
4. Scirea
5. Gentile
6. Furino
7. Benetti
8. Tarlledi
9. Causio
10. Boninsegna
11. Bettega



Athletic:
1. Iribar
2. Oñaederra                            
3. Escalza
4. Goikoetxea            
5. Gisasola
6. Villar
7. Irureta
8. Rojo
9. Churruca
10. Dani
11. Txetxu




Maiatzak 18an San Mamesen jolastu zen "vuelta". 39.700 espektadore egon ziren. Oraingoan Athleticek
2 -1 irabazi zuen. 11.minutuan Churrucaren gola eta 78.minutuan Carlosek. Juventusek ere gola sartu zuen, Bettegak sartu zuen 7.minutuan. Jokalariak ia berdinak izan ziren, zenbait aldaketa ere izan ziren. Adb: Athleticen Lasa Carlos Ruiz-egatik atera zen 67. minutuan.

Athleticek koparen zehar ekipo hauek gainditu zituen:

Lehenengo txandan, 32 talde zeudenean; Ujpest Dozsa 1 -5 Athletic
Bigarren txandan, 16 talde ; FC Basel 2 -4 Athletic
Hirugarren txandan, 8 talde ; AC Milan 4 -5 Athletic
Laugarren txandan, 4 talde ; FC Barcelona 3 - 4 Athletic
Bostgarren txandan, 2 talde RWD Molenbeek 2 -2 Athletic (kanpoko golek x2)
Eta finala Juventusen aurka.


Ikusi bideo interesgarri hau:



martes, 24 de abril de 2012

Love Actually


Inglaterrako komedia erromantikoa da, Richard Curtisek zuzendua. Produktoreen artean; Craig Amstrong -ek musika; Michael Coulter-ek  argazkiak; Nick More -ek montajea eta azkenik Joanna Johnstone -ek janzkera.
Hainbat aktore ospetsu parte hartzen dute bertan, hala nola:
- Hugh Grant
- Colin Firth
- Alan Rickman
- Emma Thompson
 - Keira Knightely
- Rowan Atkinson
 - Liam Neeson.



Lehenengo Britaniar ministroak (Hugh Grant) bere zerbitzariarekin maitemintzen da. Idazle batek (Colin Firth) konturatzen da bere neska laguna bere anaiarekin zerbait duela eta orduan Frantziara doa. Bertan bere asistenta berria (Luzia Moniz) ezagutzen du. Bitartean pozik bizi den emakume bat konturatzen da bere senarra bere lankide batekin engainatzen ari zaiola. Bitartean ezkondu berria den emakume bat, konturatzen da bere senarraren lagunik onena berataz maiteminduta dagoela. Alarguna den gizon batek 11 urte dun bere semeari neska bat konkistatzen laguntzen dio. Negu partean gertatzen da dena, filma rokero zahar baten aktuazioarekin bukatzen da.
Hemen duzue trailerra:


Film hau gustuko dut, alde batetik barregarria, dibertigarria eta atsegina delako. Gainera lagunekin ikusitakoa da eta izugarri dibertitu ginen film hau ikusten. Maitasunezko harreman ugari daude aktoreen artean, harreman bakoitza besteetatik desberdina. Noizbait lagunekin bazaude eta ez badakizue zer egin, bildu zaitezte film hau ikusteko, asko dibertituko zarete. 




jueves, 19 de abril de 2012

Aste Santua

Aste Santua kristau erlijioan, Erramu igandean hasten den eta Larunbat Santuan bukatzen den astea da. Lau egun horietan Jesukristoren nekaldia eta piztuera ospatzen da.

Aste Santua baino lehen Garizuma ospatzen da eta garizuma pasioaren astearekin amaitzen da. Bertan eukarista eta ostegun santua ospatzen da.

Erramu Santua Aste Santuko lehen eguna da. Erramu igandeko ohitura moduan Euskal Herrian erramu adarrak eramaten dira elizara egun horren bedeinkatuak izan daitezen.

Ostiral Santuko eukaristian Jesusen Gurutzilkaketa ospatzen da. Hemen urrengo urteetako Ostiral Santuak:



Urteak   Datak                                                        
2000     Apirilaren 21a
2001     Apirilaren 13a
2002     Martxoaren 29a
2003     Apirilaren 18
2004     Apirilaren 9a
2005     Martxoaren 25a
2006     Apirilaren 14a
2007    Apirilaren 6a
2008    Martxoaren 21a
2009    Apirilaren 10a
2010    Apirilaren 2a
2011    Apirilaren 22a
2012    Apirilaren 6a
2013    Martxoaren 29a
2014   Apirilaren 18a
2015   Apirilaren 3a

Aste Santua kalkulatzeko arazo ugari izan dira historia zehar, horretarako sistema hau ezarri dute:
Funtzionamendua: a,b,c,d eta e letrak erabili dituzte. N eta M -ren orden 24 eta 5 zenbakiak esarri dituzte eta  A gauden urtea izango da.
a: A/19 ren hondarra
b: A/4 ren hondarra
c: A/7 ren hondarra
d: A/30 ren hondarra
e: (2b+4c+6d+N)/7 ren hondarra
d+e 10 baino txikiagoa bada paskuaren eguna martxoaren (d+e+22) izango da eta handiagoa apirilaren 
(d+e-9) izango da.


martes, 17 de abril de 2012

HESIAN -Noraezean


HESIAN -Noraezean

Iragan hotza, garai arrotza 
izara baten azpian.
Izar txikia ahulegia, handia izan nahiean.

Maitasun eza, bide nekeza
helmugarik ez duena.
Arima hila, hitz baten bila,
ilargiarekin dantzan.

Ihes egin nahi nuke eta ez galdetu zergatik, 
noraezean nabil agertu ziñenetik.

Etorkizuna, gailur urruna
argiak itzali dira.
Sentimenduak gezur antzuak zuri-beltzean jaioak.

Bakardadea, nire jabea
berriz esanatzen ari da.
Izaten latzak, bidai garratza
malkotan itotzeko zain.

Ihes egin nahi nuke eta ez galdetu zergatik,
noraezean nabil agertu ziñenetik (bis).


Hesianen kontzertuen lehenengoz entzun neuen abesti hau, hunkitu egin zidan ritmo arina eta letra polita duelako. Gainera konpainia honean negoen eta horrek asko lagundu du, abestia entzuten dudan bakoitzean gustuko dudan pertsona bat etortzen zaitu burura. Gaztean asko jartzen dute abestia da eta entzuten dudan bakoitzean motibatu egiten naiz.

martes, 27 de marzo de 2012

URTAROAK

Urtaroak egoera klimatologikoak mantetzen direneko urteko sasoiak dira. Lau urtaro daude: udaberria, uda, udazkena eta negua. Eta bakoitzak hiru hilabete irauten du.

UDABERRIA

Zona epeletako lau urtaroetako bat da, negu eta udaren artekoa. Martxoaren 20 eta 21 egunen bitartean hasten da Ipar hemisferioan eta irailaren 22 eta 23 bitartean hego hemisferioan. Ipar hemisferioan udaberria martxoa, apirila eta maiatzean izaten da eta hego hemisferioan berriz, iraila, urria eta azaroan.

Egunak 12 ordubete edo gehiago irauten du. Urtaro honetan hemisferioa nabari berotzen da eta horrek landare berriak jaiotzea eragiten du. Elurra urtzen hasten da eta ibaiak nabari hasten dira. Udaberria hazte eta berritzeko garai bezala ikusten da: landare eta animaliak sortzen dira eta bizitzaren zikloa berriz hasten da.



UDA

Urtarorik beroena da. Ipar hemisferioan ekainaren 21ean hasten da, gaurik luzeena da. Guk San Juan gaua ospatzen dugu. 

Ipar hemisferioan uda ekaina, uztaila eta abuztua hartzen du. Hego hemisferioan berriz, abenduaren 21an hasten da eta abendua, urtarrila eta otsaila hartzen ditu.


UDAZKENA

Eremu epeletako urtaroetako bat da. Urtaro honetan zuhaitzak hosto bilustu egiten dira eta gero eta hotz gehiago egiten hasten da. 

Ipar hemisferioan irailaren 22-23 hasten da eta iraila, urria eta azaroa irauten du. Hego hemisferioan berriz, martxoaren 21ean hasten da eta martxoa, apirila eta maiatza irauten du.


NEGUA

Urtarorik hotzena eta sufrituena, gutxien gustatzen zaidana. Elurrarekin eta izotzarekin erlazionaturiko urtaroa da. Ipar hemisferioan Abenduan hasten da eta hego hemisferioan berriz ekainean. 






jueves, 15 de marzo de 2012

Via de la Plata, Done Jakue Bidea


Done Jakue Bidea Europa osoko erromesek Santiago Compostelara iristeko egiten duten bidea da. Bide honek hainbat bide ezberdin ditu, horien artean guk Via de la Plata bidea aztertuko dugu.

Via de la Plata Penintsularen Iparraldetik Hegoaldera doan bidea da, Sevillatik hasita Santiago de Compostelaraino. 

Ondoren 10 egunetan egin dezakegun bidea proposatzen dizuet:

Lehenengo Etapa Sevillan hasten da eta Alamden de la Platan bukatu. Lehenengo egunean egingo dugun ibilbidea da 69,51km koa da.


Sevillatik bidairako nahikoa izango den bazkaria eta edariarekin irtengo gara. Bidean beharrezkoak bakarrik diren geldiuneak egingo ditugu. Eta gauerako Almaden de la Platara helduko gara.
Bertan gaudela, eliza ondoan dagoen Isidoro izeneko restaurante batean afalduko dugu (10€) eta ondoren Hotel Castillo Blanco hotelean lo egingo dugu.

Egunean egindako ibilbidea:


Ver mapa más grande

Bidean zehar: 

Santiponce                                                                      Camas

Bigarren Etapa Almaden de Platan hasi eta Zafra arte irauten du. Etapa honetan ibilbide luzeago bat egingo dugu, 81,91kmkoa. Goizean ibilbidea egiteko bazkaria eta edaria hartu eta Zafra arte. 


Zafranera heltzerakoan Crespo tabernan afalduko dugu eta ondoren, Hostal Ariasen lo.
Bidean zehar: 

 

Hirugarren etapan Zafratik Meridara joango gara. 64,30km egingo ditugu. Meridara heltzerakoan Hostal Alfaron afaldu eta lo egingo dugu.

Bidean zehar: 


Laugarren etapan Meridatik Caceresera joango gara. 73,3 kilometro daude. Ibilbide honetan desnibel handia dago, argazkian ikus dezakegun bezala. Beste egunak baino gogorragoa izango da gaurkoa, goizean ondo gozaldu eta indarrekin Caceresera. Caceresera heltzerakoan Albergue Municipal de Casar de Caceresera abiatuko gara, bertan  bizikleta eta motxila itxi, dutxa hartu eta afalduko dugu.


Bidean zehar hainbat paisaia interesgarri aurkituko ditugu:


Bostgarren etapan Caceresetik Galisteora desplazatuko gara. Ibilbidea 72,10 km-koa da eta oraingoan ere desnibel handiko ibilbidea egingo dugu. 
Bidean zehar "El Embase de Alcantara" ikusiko dugu, bero izanez gero bainu bat hartu dezakegu. 

Galisteora heltzerakoan albergue municipal de Galisteon lo egingo dugu eta bertan afaldu ere bai.
Bidean zehar:


Seigarren etapan Galisteotik Calzada de Bejarrera desplazatuko gara. 71,99km daude eta ibilbideak desnibel handiak ditu grafikoan ikus daitekeen moduan:


La calzada de bejarera heltzerakoan ALBA Y SORAYA alberguean pasatuko dugu gaua, afaldu ere han egingo dugu.
Ibilbidean zehar:


Zazpigarren egunean zazpigarren etapa egingo dugu, Calzada de Bejerretik Salamancara desplazatuko gara. 72,24 km egingo ditugu eta ibilbide honetan ez ditugu hain paisaia politak ikusiko, herri txiki askotatik pasatuko gara. Ibilbidea:


Salamancara heltzerakoan Hostal Mindanaon lo egingo dugu eta bertan afaria eskaitzen digutenez bertan afalduko dugu.

Bidean zehar ikusiko duguna:


 Zortzigarren etapan Salamancatik Zamorara desplazatuko gara. Gaurkoan ibilbidea laburragoa da, deskantzatzeko denbora gehiago izango dugu bidean zehar. Ibilbideak 66,6km ditu eta ibilbidea besteetan baino lauagoa da.

Zamorara heltzean peregrinoen alberguera joango gara, bertan dutxa hartu eta zamoratik buelta bat eman dezakegu zerbait afaltzera eta zamora bisitatzera. Ondoren lotara.

Bidean zehar:


Bederatzigarren etapan Zamoratik Tabarara desplazatuko gara. Oraingoan ere ibilbide lasai eta laburragoa dugu, 64km. Hemen ikus dezakegu ibilbidea:


Tabarara heltzerakoan bertan dagoen albergera joango gara, ondoren dutxa eta hartu eta Tabara bisitatuko dugu.

Bidean ikusteko:


Hamargarren etapa, gure ibilbideko azken eguna. Tabaratik Puebla de Sanabriara desplazatuko gara. Etapa hau etapa guztietatik gogorrena eta luzeena da, 93km ditu.

Zortzi, bederatzietarako helduko gara Puebla de Sanabriara, bertako alberguean lo egingo dugu eta hurrengo egunean gosaldu eta etxera bueltatuko gara. Via de la Platak 14 etapa ditu, Santiagon bukatzen da. Gehiago jakin nahi baduzue  http://www.bicigrino.com sartu eta bertan aurkituko duzue informazioa.
Egindako bideaz ideia bat egiteko begiratu hurrengo mapa:


Ver mapa más grande

martes, 6 de marzo de 2012

Zergaitik ez ditugu ametsak gogoratzen?

Sigmund Freud izan zen gai honen inguruan aztertu eta gai honen inguruan luze eta zabal idazten lehena. Normalean "pesadilla"k izenekoak dira errezen gogoratzen ditugunak, ametsarekin esnatzen garelako izaten da. 

Hainbat eragilek eragiten dute ametsak ez gogoratzea, horien artean:

 1) Ametsak suntsitzen dituen faktorerik garrantzitsuena iratzargailua da. Amesteari usten duzu iratzargailua jo ostean, ametsa bukatzen da eta horren ostean, zaila egiten zaizu aurretik amestutakoa gogoratzea.

2) Esnatzerakoan egunean zehar egin behar doguna pentsatzen hasten gara; dutxa, gozaldu, jantzi, klasera joan... eta minutu batzuk arinago amestutakoa alde batean usten dugu.

3) Medikamentuak, hala nola lasaigarriak, antidepresanteak... ek amesteko denbora murrizten dute.

4) Alkohola eta drogak ere eragin egiten dute amets egiterako orduan, hauen efektu kaltegarriak 4 edo 5 orduz efektua egiten bai dute.

5) Ohearen orientazioak ere eragin dezake, burua iparrera begira lo egitea komeni dela esaten dute zientifikoek.

6) Gero eta arropa gutxiagorekin lo egin, orduen eta hobeto.

Jose Blancok, ametsen inguruko mintegiak antolatzen dituen pertsonaren ustez, ametsak egunean geratutakoaren digestioa dira, baina baita inkontzienteak bidaltzen dizkigun mezuak ere.


Pertsona batzuk besteak baino erraztazun handiagoa dute ametsak gogoratzerakoan, pertsona horiek imaginazio handia dute, estresa dutenak, gauza berriak ikasteko gogoak dituztenak eta benetan ametsak gogoratzeko gogoak jartzen dituztenak izaten dira. 

Ametsak gogoratu nahi baduzue itzartu ostean geratu hamar minutu ogean etxunduta, amestutakoa gogoratu nahian eta zerbait gogoratuko duzue. Hau nire aholku bat da, nik hori egiten dut eta funtzionatzen du.

Ametsen inguruan Jose Blancori egindako elkarrizketa hemen irakurri dezakezue:



Nola funtzionatzen du labadorak?

Labadora arropa garbitzeko erabiltzen den aparatu elektrikoa da. Eta honela funtzionatzen du:

Labadorak arropa urarekin garbitzen du. Arropak urarekin nahasterakoan arroparen pisua 3 aldiz handiagoa egiten da. Arropa garbi dagoenean, xaboia eta ura nahasterakoan, pausurik sailena geratzen da egiteko, arropari ura kendu behar zaio. Horretarako grabitate indarra baino 500 aldiz handiagoko presioarekin mugitzen da arropa labadora  barruan. Lehortze prozesua hurrengoa da:

Labadorak ate bat du, atearen barruan zuloz osaturiko zesta bat dago eta barruan motor elektriko bat zesta mugiarazten duena. Garbiketa prozesuan zesta erdi urez betetzen da, bueltak emanez arropa garbitzeko. Garbiketa bukatuta dagoenean, zestako ura zestatik kanporatu egiten da. Arropa garbi dago. Orain arropari ura kendu behar zaio, horretarako:

Arropa garbia labadorako zestan kokatuta dago, arropari ura kentzeko zestak indar handiz jiratzen du, motor elektrikoak 1300 reboluzinora mugiarazten du zesta eta horrek indar zentrifugatu nahikoa sortzen du ondoren arropa drainatzeko. Zestaren mugimendua norabide bakarrean gauzatzen da eta arropa zestaren albo batean itsatsita geratzen da, indarrar desberdinen erakarpenez. Zesta zuloez osaturik dago, arropa alboetara itsasterakoan arroparen ura zuloetatik badoa eta prozesu bera jarraituz, arroparen %75 lehortu egiten du.

jueves, 16 de febrero de 2012

Bakailaoa Pil Pil erara

Bakailaoa pil- pilean bakailaoa, oliba olioa, baratxuri eta kaienako piperminak osagaitzat dituen euskal platera da. Prestatzeko buztin- kazola behar da gero bertan bero zerbitzeko.

OSAGAIAK
  • Bakailaoa, koipe gutxi eta proteina asko dituen arrain urdina.
  • Oliba olioa
  • Baratxuriak
NOLA EGIN: 
  1. Oliba olioa eta baratxuriak su txikitan jarri konfita daitezen.
  2. Gorrituta daudenean, sutatik kendu eta gorde.
  3. Olioa epel dagoenean, buztinezko kazola jarri eta bakailaoa jarri azala gora begira. Astiro- astiro egiten  utzi.
  4. Bakailaoa eginda dagoenean, olio apur bat kendu eta kazolari eragin bira- mugimenduak eginez; hau egin bitartean, lehenago kendu den olioa apurka- apurka bota, pil-pila eginda egon arte.
  5. Jakia amaitu eta dekoratu pipermin uztaitxo eta konfitatutako baratxuri aleekin.
ELIKADURA:

     Bakailaoa pil-pilean kaloria ugari dituenez, ez da gomendagarria pisu gehiegi dutenentzat. Bakailaoa baratxuri eta piperminak dituenez ez da beharrezkoa gatza botatzea, horregatik hipertentsiboentzat ez da gomendagarria.

Noizbait lagun talde bat etxera gonbidatu nahi baduzu, bakailaoa egitea gomendatzen dizut, Euskal Herrian tipikoa den platera da eta gainera erraza da egiteko. Lau pertsonentzako bakailaoa egiteko behar diren ezaugarriak hauek dira:
  •  Kilo bat bakailao
  • 0,5 pipermin
  • 0,5 l oliba olio
  • 10 baratxuri ale
Hemen bideo bat bakailaoa nola egiten den azaltzen duena:

martes, 14 de febrero de 2012

Hego Afrikako Apartheid

Apartheidea segregazio politika bat da, beltzak zuriengatik banatzen dituena. Segregazio politiko hau  kontinenteko Hego Afrikan kokatu zen eta 1948. urtetik 1990. urtearte 50 urte inguru iraun zituen.

Apartheid hitzak "arrazazko bereizketa" esan nahi du. Garazi luze horretan biztanle gehienak beltzak ziren, baina giza eskubideen murrizte larriak jasan behar izan zituzten.

Aparthaidea inposatu baino lehen Hego Afrikako parlamentuan zuriak parte hartzeko eskubidea zuten eta 1913. urtean lege batek 21 milloi acre mugatzen zituen lurralde indigenetatik.

Baina Afrikarrak ez ziren eskuak gurutzatuta ezer egin gabe geratu, 1912. urtean Congreso Nacional Africano (C.N.A) sortu zuten, egoeraren aurka egiteko.

Partidu Nationalak Aphartheid-a aurkeztu zuen hauteskunde programan 1948. urtean. Irabazi eta gobernuak imposatu egin zuen, 1980. urteraino iraun zuen.

Segregazio politika askorengatik kritikatua izan da, hainba sansio ekonomiko eragin ditu eta beste lurraldeengatik aldentzea ekarri du.

Apartheideko legeriak biztanleria hiru multzotan sailkatu zuen:

  • Zuriak
  • Beltzak
  • Koloredunak edo mestizoak
Ondoren Induak eta Pakistaniak bildu ziren beste multzo bat osatuz.

Gainera legeriak hainbat arau imposatu zituen. Biztanleria multzoak kokatu zituen, egin zezaketen lanetan jarri zien lanean, edukazio desberdina erakutsi zien multzo bakoitzari. Eta ez horik bakarrik, euren arteko harremanak debekatu zituen. 

Multzo ezberdinetakoak bateratu ez zitezen sistema bat zuten kontrolatu egiten zituztenak. Sistema horren bitartez kontrolatuta zeuden, eta euren kokagunetik irteten baziren sistema horrek abisatzen zuen.

Herrialde barruan hainbat instituziok eta organizaziok Apartheiden aurka borrokatzen zuten. Azkenean 1990. urtean legea erretiratu zen.



jueves, 9 de febrero de 2012

Eskoziak independentzia nahi du

 Erresuma Batua Europako ipar-mendebaldean kokatuta dagoen herrialdea da. Ingalaterrak, Galesek, Eskoziak eta Ipar Irlandak osatzen dute.

 Eskozia Erresua Batuko iparraldean kokatzen da, lurraldearen heren bat hartzen du eta 790 uharte baino gehiagoz osatuta dago. Eskozia duela 300 urte inguru batu zen Erresumara eta horrez gero Elisabet I.a Inglaterran da estatu burua.

Eskozia independiente izan nahi du. Alex Shalmond lehen ministroak ez ditu Erresuma Batuaren baldintzak onartu eta negoziatu beharko dutela esan du. Baina Eskozia independiente izatea Eskoziako Parlamentuak eta jatorriz eta bertan bizi diren eskoziarrak erabakiko dute. Galdera pare bat planteatu die Eskoziako Gobernuak eskoziarrei: Alde batetik, "- Eskozia herrialde independientea izatearekin ados al zaude?" galdera horri erantzuna emateko 2014ko udazkenean izango dute aukera. Eta bestetik, devo-mas delakoaren inguruan.

Eskoziaren istoriari erreparatuz: 1707.urtearte Eskoziako Erresuma independientea izan zen, data honetan Britania Handia sortzeko Ingalaterrarekin Batasun Agiria zinatu zuen. Baina gerra asko jasan zituzten independentzia lortzeko.

 Eskoziako independentzia gerrak XII. mende bukaeran eta XIV.mende hasieran Eskozia eta Ingalaterrako erresumaren artean gertatu ziren.

  • Lehendabiziko Gerra 1926an Ingalaterrak Eskozia inbaditu zuenean hasi eta Edinburgo- Northamptongo ituna sinatu zutenean bukatu zen. 1328. urte arte iraun zuen. Bertan protagonistak William Wallace, Adrew de Moray eta Roberto I.a Eskoziakoa izan ziren Eskoziaren alde eta Eduardo I.a Ingalaterrakoa Inglaterraren alde.
  • Bigarren Gerra 1332an ingelesen laguntzarekin hasi eta 1357. urtean bukatu zen. Bertan protagonistak David II.a Eskoziako eta Eduardo III.a Inglaterrakoa.
Gerra biak bukatu ostean Eskoziak independentzia mantendu zuen. Ondoren Erresuma Batuarekin batu eta orain independentzia nahi du.


jueves, 26 de enero de 2012

Platon

Platon Grezia klasikoaren filosofo garrantzitsu bat izan zen.  K.a 427 eta K.a 347 urte bitartean bizi zen. Sokratesen ikasle eta Aristotelesen irakasle izan zen. Etika, politika, metafisika eta epistemologia izan ziren  berak aztertu zituen gaiak.

Platonen inguruan oso gutxi ezagutzen da eta ezagutzen dena ez da oso fidagarria. Diogenes Laertzioren Filosofoen bizitzak liburuan agertzen da Platonen bizitzari buruzko informazioa, baina ez da informazio erreala, anekdotak dira. Platonen bizitzaren gorabeherak berak idatzi zituen VII., VIII eta XII. gutunetan agertzen dira.

Aristoteles Atenan jaio zen, familia handi baten baitan jaio zen. Ariston zen bere aita eta Periktione bere ama. Bai aita eta amaren partetik arbasoak Poseidon jainkotik zetorzkion. Antzerkia eta kirola egitea gustazen zitzaiola diot.

K.a 399. urtean Sokrates epaitua eta kondenatua izan zen eta Platonek beldurrez Atenasetik alde egin zuen 12 urtetarako. 12 urte horietan hainbat bidaia egin zituen Mediterranoetik zehar.

K.a 385. urtean Atenasera itzuli eta Akademia ikastetxea sortu zuen. Bertan filosofia irakasten zen eta VI. mendean filosofia erakunde bat sortu zen. Bertan zegoela, bere lanik garrantzitsuenak idatzi zituen eta ikasle jakintzu asko izan zituen, horien artean Aristoteles.

K.a 387. urtean izan zituen ideia politikoak praktikan jartzeko Siziliara joan zen. Bertan Dionisio I. erregearekin harreman estuak izan zituen. Baina bere saiakerak porrot egin zuen eta esklabo bihurtu zuten.
Horren ondoren Atenasera bueltatu zen Dionisioren baimenarekin eta 4 urte geroago Dionisio II.erregeak agintea zuenean Siziliara bueltatu zen berriro, politikaren inguruan zituen ideiak praktikan jartzeko. Bidaia honek ez zuen erantzun oso ona izan, Dionisiok Platonen aurka matxinada bat antolatu zuen eta azkenik platon atxiloturik geratu zen Sizilian.

Azkenik Platon Atenasera bueltatu zen akademiara lan egitera eta azkeneko 13 urteak bertan pasatu zituen.

martes, 24 de enero de 2012

Iñaki Zabaleta

Leitza, 1952.

Kazetaritzan Doktore, Iñaki Zabaletak lan ugari argitaratu ditu zientzia honen inguruan. Atzerrian argitaratu ditu liburu asko (Estatu Batuak, Erresuma Batuak, Alemania) bai estatu espainolean ere.

Aldizkari ezberdinetan ere idatzi ditu artikuluak. Irrati eta telebistaren berrikuntzarekin zerikusia duten liburuak editatu ditu.

1989-94 urte bitarteetan Kazetaritzako Departamentuko zuzendari izan zen. Iowako Unibertsitatean irakasle gonbidatua 1992an eta gaur egun UPV-EHUn kazetaritzako irakaslea da.

Prentsan, irratian eta telebistan ere ekintza ugaritan parte hartu du. Eleberria, kontakizunak, poesia ere idatzi ditu.

Kultur jardueretan, euskara inguruan, ekintza ugaritan parte hartu du. EIREko koordenatzaile nagusia 1998-2001 urte bitarteetan, Kontseiluko sustatzaile, Nafarroako AEK-ko sustatzailea.

Idatzitako obren artean 110. Street-eko geltokia liburuaren idazlea da. Bertan, euskaldun batek, poliziari ihes, New Yorken izango dituen tirabirak kontatzen ditu. Amodiozko historia txiki bat ere badago tartean.
PD: Gomendatzen dizuet liburua irakurtzea.

martes, 17 de enero de 2012

Aristoteles

Aristoteles Mazedoniako Stagira hirian k.a384. urtean jaio zen grezia klasikoko filosofo eta zientzialari bat izan zen. Biologia eta mendikuntzarako saletazun handia zuen eta bere lanek ezagutzaren arlo anitz biltzen dituzte, hala nola, natura zientziak, logika, metafisika, epistemologia edo ezagutzaren filosofia, etika, politika eta estetika.

Aristoteles Mazedoniako Amintas erregearen sendagilearen semea izan zen. Horrek gortera lotu zuen. Hala eta guztiz, aristoteles 17 urterekin Atenasera joan zen ikastera, 20 urtez Platonen ikasle izan zen eta azken urteotan erretorika irakasle giza jardun zuen. Platon hil zenean ez zuten Aristoteles Platonen postua betetzeko deitu, horregaitik Asiara joan zen eta Hermias erregearen alaberekin ezkondu zen. Hermias hil ondoren, Mazedoniara bueltatu zen Filipo erregearen semearen irakasle izateko, eta horretan jardun zuen bost urtez.

Urte batzuk pasata Aristoteles Atenasera bueltatu zen, bertan Lizeo izeneko bere eskola sortu zuen, non jakintza arolo guztiak lantzen ziren. Irakasle lanean zegoen bitartean Aristoteles Herpilis izeneko emakume batekin ezkondu eta seme-alabak izan zituen. Azkenik k.a 332. urtean Eubea uhartean hil egin zen.

Aristotelesek hainbat teoria sortu zituen. Horien artean logikarena:

Aristoteles logikaren sortzailetzat jotzen da. Berak esaldi batean ezan zuen, zerbait ikasi edo irakasteko aldez aurretik zerbaitetatik abiatu behar gara. Aristotelesek argudio mota desberdinak bereiziko ditu: Alde batetik, silogismoak eta bestetik, indukzioak.
Arrazonamendu logiko zuzen bati silogismoa deritzo. Silogismoa gerta dadin aurrez aurretik zerbait finkatu beharra dago. Aristotelesek plurala erabiltzen du zerbaitetaz  hitz egiten. Adb: Gizaki guztiak hilkorrak dira.

martes, 10 de enero de 2012

Kirola eta emakumea

Gaur egun kirolean gizonezkoak emakumezkoak baino garrantzia handiagoa dute. Emakumezkoak praktikatzen dituzten kirolak gutxi telebisatzen dira.  Zenbait kiroletan ez dira emakumezkoak onartzen. Eta hori ez da justua.

Nire ustez emakumezkoak gizonezkoen bezala kirolean garrantzi behera izan beharko lukete, beste hainbat gauzetan bezala. Denboran atzera egiten badugu, antzina emakumeek ez zuten kirola egiteko eskubiderik, gizonezkoak ziren kirola praktikatzen zuten bakarrak. Duela urte gutxi lortu zuten emakumeek kirola egiteko eskubidea eta joku olinpikoetan parte hartzeko eskubidea ere. Emakumeak asko aurreratu du kirol arloan, kirola ez praktikatzeko eskubidea izatetik, joku olinpikoetan parte hartzeko eskubiedea ez izatetik, gaur egun telebisatuak izatera. Nahiz eta emakumezkoak gizonezkoak baino gutxiago telebisatzen diren. Baina, ez gara horrekin bakarrik konformatu behar, emakumezkoak gizonezkoen bezala berdinak izan beharko lukete, hala nola, bi sexuak garrantzi bera izan beharko lukete.  Emakumeak herrilade bat errepresentatzeko eskubidea izan beharko lukete, gizonezkoak bezain beste telebistatuak izateko eskubidea, gizonezkoen mailetan jokatzeko eskubidea, estadio handi batean jokatzeko eskubidea, kirolaz bizitzeko eskubidea eta abar. Ez duzue uzte?

 Emakumeak eta gizonezkoak berdinak gara kirolean, kirola egiteko gogo berak izan ditzakegu, ilusioak eta beste hainbat sentimendu gehiago ere. Kirolean desberdintzen gaituen gauza bakarra ezaugarri fisikoak dira. Baina hori erraza da konpontzeko, sexu berekoak sexu berekoen aurka jokatuz.

http://mujerydeporte.wordpress.com/2007/08/11/historia-de-la-mujer-en-el-deporte/

jueves, 22 de diciembre de 2011

Gabonak

Eguberri egunean, eguna luzatzen hasten dela ospatzen dugu, hala nola, egunik laburrena eta gaurik luzeena. Kristautasunean eguberri eguna beti jesusen jaiotzarekin lotzen da, baina hori mito bat bakarrik ez da. Inork ez du frogatu jesuskristo abenduak 25ean jaio zela, askok diote uztailean jaio zela eta beste askok irailean. Kristauek Aste Santua edo elizarekin zerikusia duten jai bat gehiago bezala hartzen dute egun hau.


Galdetuko zarete zergaitik 25ean opariak banatzen diren edo eguberriko pinua zergaitik jartzen den. Ohitura horiek paganoen ezaugarriak dira. XX.mendearen bigarren erdiaz geroztik, opariak erosteko ideia  kontsumizioak asko bultzatu du, ohitura bilakatu arte. Askok El Corte Inglesek asmatutako ospakizuna dela diote. Apaingarriak tradizio luzea dute historian zehar, Gabonetako hiru kolore nagusiak berdea (zuhaitza), zuria (elurra) eta gorria (bihotzena). Gabonetako zuhaitza, izeia, Alemanian erabiltzen hasi ziren VIII.mendean. Ordutik, oso zabaldua dago mundu  osoan.
Kaleetako argiak, jaiotzaren irudiak, ezkilak, kandelak eta beste apaingarriak kristautasunarekin zerikusia dute.

Gabonak hitza (gau onak) terminoetatik dator. Eguberria, eguberriak, gabon edo gabonak esanahi bera duten hitzak dira.

Neguko Solstizioaren inguruan hainbat mito daude, Neguko Solstizioan egunak urteko laburrenak dira, baina hemendik aurrera luzatzen joango dira. Euskal Herrian eguberriaren eguna eguzkiaren jaiotzaren ideiarekin lotuta dago. Gabonetan, eguzkia bere punturik baxuenera heltzen da, eta une horretatik aurrera hasten dira egunak luzatzen.